Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội phát triển cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng đồng thời cũng kéo theo những thách thức ngày càng lớn về an toàn thông tin. Khi dữ liệu trở thành tài sản quan trọng của tổ chức, các cuộc tấn công mạng không còn chỉ nhằm gây gián đoạn hoạt động mà còn hướng đến việc đánh cắp, mã hóa hoặc khai thác dữ liệu phục vụ nhiều mục đích khác nhau.
Theo các cảnh báo từ Cục An toàn thông tin và Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC), số lượng sự cố liên quan đến rò rỉ dữ liệu, lừa đảo trực tuyến và tấn công có chủ đích vẫn diễn biến phức tạp. Điều này cho thấy việc bảo vệ dữ liệu không còn là nhiệm vụ riêng của bộ phận CNTT mà đã trở thành một yếu tố quan trọng trong chiến lược quản trị rủi ro của doanh nghiệp.
Dữ liệu đang trở thành mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng
Nếu như trước đây các cuộc tấn công chủ yếu nhằm phá hoại hệ thống, thì hiện nay dữ liệu mới là mục tiêu có giá trị nhất. Thông tin khách hàng, hồ sơ nhân sự, dữ liệu tài chính, bí mật kinh doanh hay tài liệu nội bộ đều có thể bị đánh cắp và sử dụng để tống tiền, mua bán trên các diễn đàn ngầm hoặc phục vụ những cuộc tấn công tiếp theo.
Sự phát triển của điện toán đám mây, làm việc từ xa và các nền tảng số giúp doanh nghiệp vận hành linh hoạt hơn, nhưng cũng làm gia tăng số lượng điểm truy cập vào hệ thống. Nếu không có cơ chế kiểm soát phù hợp, chỉ một tài khoản bị lộ hoặc một thiết bị không được bảo vệ cũng có thể trở thành điểm khởi đầu cho một cuộc tấn công quy mô lớn.
Không chỉ các doanh nghiệp lớn mới là mục tiêu
Một quan niệm phổ biến là chỉ các tập đoàn lớn mới bị tội phạm mạng nhắm đến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đang trở thành mục tiêu vì thường có mức đầu tư cho an toàn thông tin còn hạn chế.
Nhiều doanh nghiệp chưa xây dựng quy trình phân quyền truy cập dữ liệu, chưa triển khai xác thực đa yếu tố hoặc chưa có hệ thống giám sát an ninh mạng liên tục. Điều này tạo điều kiện để các đối tượng tấn công khai thác lỗ hổng, đánh cắp thông tin hoặc phát tán mã độc mà không bị phát hiện kịp thời.
Đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho nhiều khách hàng, nguy cơ còn lớn hơn khi một sự cố rò rỉ dữ liệu có thể ảnh hưởng đến nhiều đối tác cùng lúc, kéo theo tổn thất về uy tín và chi phí khắc phục.
Bảo vệ dữ liệu cần được thực hiện toàn diện
Các chuyên gia nhận định rằng đầu tư vào thiết bị bảo mật là cần thiết nhưng chưa đủ. Doanh nghiệp cần xây dựng một chiến lược bảo vệ dữ liệu toàn diện, kết hợp giữa công nghệ, quy trình quản lý và đào tạo con người.
Việc phân loại dữ liệu theo mức độ quan trọng sẽ giúp tổ chức xác định những tài sản cần được bảo vệ ưu tiên. Song song với đó, dữ liệu cần được mã hóa trong quá trình lưu trữ và truyền tải nhằm giảm nguy cơ bị khai thác nếu xảy ra sự cố.
Ngoài ra, việc sao lưu định kỳ, kiểm soát quyền truy cập, giám sát nhật ký hoạt động và thường xuyên đánh giá lỗ hổng bảo mật sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trước khi sự cố trở nên nghiêm trọng.
Nâng cao nhận thức là yếu tố không thể thiếu
Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, yếu tố con người vẫn đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ dữ liệu. Phần lớn các cuộc tấn công mạng thành công đều bắt nguồn từ những sai sót của người dùng như mở email giả mạo, sử dụng mật khẩu yếu hoặc chia sẻ thông tin đăng nhập.
Vì vậy, doanh nghiệp cần tổ chức các chương trình đào tạo định kỳ về nhận diện phishing, quy trình xử lý sự cố và các nguyên tắc bảo vệ dữ liệu trong môi trường làm việc số. Khi mỗi nhân viên đều hiểu rõ vai trò của mình trong việc bảo vệ thông tin, khả năng xảy ra các sự cố an ninh mạng sẽ giảm đáng kể.
Trong bối cảnh các quy định về bảo vệ dữ liệu ngày càng được hoàn thiện và các cuộc tấn công mạng liên tục gia tăng, đầu tư cho an toàn thông tin không chỉ là giải pháp phòng ngừa rủi ro mà còn là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, nâng cao uy tín và tạo niềm tin với khách hàng, đối tác trong quá trình chuyển đổi số.
